Giáo họ Định Quán, Hà Tây
Cảnh vật, con người và đức tin

Lm Nguyễn Văn Khải dcct

Cuối tháng 4, bất ngờ chúng tôi có dịp qua giáo họ Định Quán thuộc giáo xứ La Phù, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây, do cha Antôn Trần Công Ý làm chính xứ, chúng tôi gặp một cộng đoàn hết sức sinh động.

Chủ nhật giáo dân tham dự thánh lễ rất đông. Người họ Thượng Cung sang lễ chung. Ngồi tràn cả ra sân nhà thờ. Lời kinh tiếng hát rất khí thế. Lễ đoạn, các ông trùm bà quản hội họp, các thanh niên đếm tiền giỏ nhà thờ rồi tập hát, còn các em thiếu nhi thì tập dâng hoa kính Đức Mẹ.

Nhà thờ Định Quán nhỏ nhắn, bên bờ kênh, giữa thôn, gần đình và chùa. Dân chúng lương giáo vây quanh. Bàn thờ cổ kính được chạm trổ rất công phu và lộng lẫy. Mức độ tinh xảo và trình độ nghệ thuật hơn hẳn nhiều bàn thờ của vùng Bùi Chu & Thái Bình.

Nghe ông trùm cho biết giáo dân đạo đức, không một ai trong thôn chơi bời, hút sách. Hầu hết mọi người chăm chỉ làm ăn và đi lễ đi nhà thờ. Chỉ có một số ít đi bán đồ gỗ của làng làm ra ở khu vực Đê La Thành, gần Nhà thờ Đổ, Hà Nội.

Thời kinh tế thị trường này người dân trong giáo họ hội nhập tốt, cho nên người dân không phải tha phương cầu thực, nhà thờ không có cảnh chỉ còn ông bà già và trẻ em cùng các phụ nữ như ở nhiều giáo xứ vùng Ninh Bình, Nam Định, Phú Thọ, etc.

Vài lời ông trùm giới thiệu về giáo họ nghe cảm động và có thể thấy đây là trường hợp tiêu biểu của nhiều giáo họ, giáo xứ ở Miền Bắc hơn nửa thế kỷ vừa qua. Chúng tôi ghi lại nguyên văn bài phát biểu của ông:

Kính thưa quý cha

Giáo họ Định Quán & Thượng Cung chúng con cách huyện lỵ Thường Tín 5 km về phía Tây Nam. Quê hương chúng con đất chật người đông, nơi đồng chiêm trũng, kinh tế trung bình, tình cảm sâu đậm, đạo đức sốt sáng. Tổng giáo dân hai họ chúng con có 890 nhân danh, bằng 50% dân số hai thôn. Chúng con sống xen kẽ cùng tôn giáo bạn. Nghề nghiệp chủ yếu là làm ruộng. Chúng con cũng có nghề phụ truyền thống là điêu khắc và mộc dân dụng.

Hai thôn Định Quán & Thượng Cung nói chung cũng như hai giáo họ Định Quán & Thượng Cung nói riêng, con người, phong tục, tập quán, sinh hoạt rất giống nhau, luôn đoàn kết và giúp đỡ nhau trên mọi phương diện.

Trong thập kỷ 60-70 nhà thờ công sở của hai giáo họ gần như thuộc về xã hội. Quốc sách gò hẹp. Thực dụng cầm chừng. Văn hoá xuống cấp. Đạo đức sa sút. Nhưng với những trái tim vàng, những tấm lòng trung kiên cũng những bàn chân thép không chịu cùn đi trước chông gai vẫn đứng vững giữa phong ba bão tố và còn thăng tiến cả về đức tin cũng như tinh thần, nên cơ sở của giáo họ Định Quán đã được tân tạo 100% từ năm 1987 đến nay.

Tất cả những gì có đều thuộc về Chúa. Chúa đã soi sáng mở trí cho chúng ta về cùng Chúa là đường, là sự thật và là sự sống.

Chúng con xin tạ ơn Chúa, cảm ơn quý cha đã dành thời gian quý giá về dâng thánh lễ và thăm động viên hai giáo họ chúng con.

Xin chúc mọi người được bình an trong Đức Kitô.

Con xin cảm ơn./.